MERCEDES · BMW · AUDI · VW · PORSCHE · JEEP
SUSPENSIONI ME AJR (AIRMATIC)
Air suspension problems
Vetura zgjohet e ulur në njërën anë. Kompresori punon gjatë dhe shpesh. Në tabelë del paralajmërim për suspensionin. Te sistemet me ajr këto tri shenja tregojnë pothuajse gjithmonë të njëjtën gjë: diku po ikën ajri — dhe kompresori po vuan për shkak të saj.
A ËSHTË URGJENTE?
Nëse vetura ka rënë krejt poshtë në një cep ose pas, mos vozitni gjatë — amortizeri pa ajr punon metal me metal dhe dëmtohet, e po ashtu edhe gomat dhe pjesët përreth.
Nëse thjesht ulet pak pas disa orësh qëndrimi dhe ngrihet normalisht kur ndizni motorin, mund të vozitni deri te servisi — por mos e shtyni. Sa më gjatë të punojë kompresori për ta kompensuar rrjedhjen, aq më afër është djegia e tij.
SI FUNKSIONON
KOMPRESORI RRALLË PRISHET I VETËM
Cilat vetura e kanë dhe si quhet
I njëjti parim, emra të ndryshëm tregtarë:
| Marka | Emri i sistemit dhe modelet tipike |
|---|---|
| Mercedes-Benz | AIRMATIC — E-Class, S-Class, ML, GL, GLE |
| BMW | Suspension me ajr, zakonisht vetëm pas — Seria 5, Seria 7, X5, X7 |
| Audi | Adaptive air suspension — A6, A8, Q7, allroad |
| Volkswagen | Touareg |
| Porsche | Cayenne, Panamera |
| Jeep | Quadra-Lift — Grand Cherokee |
Një detaj që ka rëndësi praktike: Touareg, Cayenne dhe Q7 i takojnë të njëjtës platformë dhe përdorin sistem shumë të ngjashëm. Përvoja te njëra vlen te tri të tjerat, dhe shpesh edhe pjesët janë të krahasueshme.
Si punon, shkurt
Në vend të sustës metalike, secila rrotë ka një jastëk gome me ajr. Një kompresor e mbush ajrin, një bllok valvulash e shpërndan te secila rrotë, dhe sensorët e lartësisë i thonë kompjuterit sa lart është vetura në secilin cep.
Sistemi e mban lartësinë konstante pavarësisht ngarkesës — prandaj një veturë e mbushur plot rri njësoj si bosh. Kjo është arsyeja pse ai pëlqehet, dhe arsyeja pse ka më shumë pjesë që prishen.
Zinxhiri i prishjes — pjesa më e rëndësishme e këtij teksti
Pothuajse çdo rast që vjen te ne ndjek të njëjtën radhë:
- Jastëku i gomës plaset. Guma vjetrohet, ftohtë-nxehtë, kripë dhe rrugë të këqija. Fillon një rrjedhje e vogël.
- Vetura ulet gjatë natës në atë cep. Në mëngjes ngrihet dhe gjithçka duket në rregull.
- Kompresori fillon të punojë shumë më gjatë për ta mbajtur lartësinë. Ai është ndërtuar për ndezje të shkurtra, jo për punë të vazhdueshme.
- Kompresori mbinxehet dhe digjet. Tash vetura nuk ngrihet fare dhe del paralajmërimi.
Dhe këtu bëhet gabimi që kushton dy herë: ndërrohet kompresori, sepse ai është pjesa që u prish. Por jastëku i plasur mbetet aty. Kompresori i ri fillon të punojë njësoj si i vjetri, dhe brenda pak muajsh digjet edhe ai.
Kompresori është viktima, jo shkaku. Para se të montohet i ri, duhet gjetur dhe riparuar rrjedhja.
Ku ikën ajri
- Jastëkët e gomës — plasaritje në palosje, shkaku më i shpeshtë te veturat mbi dhjetë vjet
- Blloku i valvulave — guarnitura të vjetruara brenda; shkakton rrjedhje që lëviz nga një cep te tjetri
- Gypat dhe lidhjet — sidomos aty ku kalojnë pranë pjesëve që lëvizin
- Rezervuari i ajrit dhe lidhjet e tij, te sistemet që e kanë
- Vetë kompresori — unaza e tij e brendshme dhe filtri i ajrit
Sensorët e lartësisë dhe releja
Jo çdo problem është rrjedhje. Nëse vetura rri shtrembër por nuk ulet gjatë natës, dyshimi kalon te sensori i lartësisë ose te lidhja e tij mekanike — ai i thotë kompjuterit lartësi të gabuar dhe sistemi e “korrigjon” në pozicion të shtrembër.
Po ashtu, një rele e prishur ose siguresë e djegur e lë kompresorin pa rrymë. Vetura nuk ngrihet fare, por nuk ka asnjë rrjedhje. Kjo është ndër riparimet më të lira në gjithë sistemin — dhe kontrollohet para se të flitet për kompresor.
Çka lexohet me pajisje
Ky sistem nuk duhet diagnostikuar me sy. Kompjuteri e jep pamjen e plotë:
- Lartësia e kërkuar përballë asaj reale në secilin cep — tregon menjëherë cili cep po humb
- Koha e punës së kompresorit — nëse është e gjatë, ka rrjedhje diku edhe nëse nuk duket
- Presioni në sistem dhe në rezervuar
- Kodet e ruajtura në njësinë e suspensionit
Pas kësaj, rrjedhja gjendet fizikisht — me sapun dhe ujë mbi jastëkë dhe lidhje, me veturën të ngritur në pozicionin më të lartë.
- Lartësia e kërkuar përballë asaj reale në të katër cepat
- Koha e punës së kompresorit — tregon rrjedhje edhe kur nuk duket
- Presioni në sistem dhe në rezervuar
- Testi me sapun mbi jastëkë, gypa dhe bllokun e valvulave
- Gjendja e relesë dhe e siguresave para se të dyshohet kompresori
- Sensorët e lartësisë dhe lidhjet e tyre mekanike
- Kodet e ruajtura në njësinë e suspensionit
A ia vlen të kalohet në susta metalike?
Kjo pyetje vjen gjithmonë, dhe përgjigjja e ndershme është: varet, por më rrallë se sa mendohet.
Kompletet e konvertimit janë më të lira se riparimi i plotë. Por duhet ditur çka humbet:
- Paralajmërimi mbetet i ndezur te shumica e veturave, sepse kompjuteri nuk i sheh më sensorët. Te disa modele kjo kërkon kodim për t’u fikur, dhe jo gjithmonë është i mundur.
- Vetura nuk kalon kontrollin teknik me dritë të ndezur.
- Rregullimi i lartësisë humbet — me ngarkesë vetura ulet, dhe në rrugë të këqija kjo ndihet.
- Vlera në shitje bie. Blerësi i informuar e sheh menjëherë.
Ka raste ku konvertimi është vendim i arsyeshëm — veturë e vjetër, e mbajtur për punë, ku riparimi i plotë nuk ia vlen. Por është vendim kostoje, jo përmirësim, dhe duhet marrë duke i ditur pasojat.
Si zgjatet jeta e sistemit
- Riparimi i rrjedhjeve sa herë vërehet ulje — kjo e shpëton kompresorin
- Ndërrimi i filtrit të kompresorit kur ndërrohet ai — lagështia e vret sistemin nga brenda
- Larja e pjesës së poshtme në dimër, sepse kripa e sulmon gomën
- Mos e lini veturën me muaj pa e lëvizur — guma qëndron e palosur në një pozicion dhe plaset aty
PYETJE TË SHPESHTA
Vetura ulet gjatë natës por ngrihet në mëngjes. A është problem?
Po. Është rrjedhje e vogël, zakonisht te jastëku. Sa më gjatë të lihet, aq më shumë punon kompresori — dhe ai është pjesa e shtrenjtë.
Ma ndërruan kompresorin dhe u prish prapë. Pse?
Sepse ka mbetur rrjedhja. Kompresori i ri punon njësoj si i vjetri dhe digjet për të njëjtën arsye. Rrjedhja duhet gjetur e para.
A duhet ndërruar të katër jastëkët njëherësh?
Jo domosdoshmërisht. Por nëse janë të njëjtës moshë dhe njëri ka plasur, të tjerët janë afër. Kjo vlerësohet pas kontrollit.
Vetura nuk ngrihet fare — a është kompresori?
Mund të jetë, por para tij kontrollohen releja dhe siguresa. Ato janë shumë më të lira dhe shkaktojnë të njëjtën pamje.
A punoni me Touareg, Cayenne dhe Q7?
Po. Të tria përdorin sistem shumë të ngjashëm, prandaj diagnostika dhe riparimi janë të njëjtë në thelb.
A E KE KËTË PROBLEM?
Nëse vetura po ulet, po rri shtrembër ose kompresori po punon gjatë, mos pritni derisa të digjet kompresori. Sillni veturën në Sonic Garage, Ferizaj — i lexojmë lartësitë reale, e gjejmë rrjedhjen dhe e riparojmë sistemin, jo vetëm pjesën që u prish e fundit.
Punojmë me Mercedes AIRMATIC, BMW, Audi, VW Touareg, Porsche dhe Jeep Grand Cherokee.
Telefon: 045 934 924 · Beteja Ilire, Muhoc, Ferizaj · E hënë–E shtunë, 08:00–20:00
Lexo edhe: Sistemi i drejtimit & amortizatorët · Diagnostikë kompjuterike · Trokitje nga suspensioni
