SUSPENSIONI
Trokitje nga Suspensioni në Gunga — Nga Çka Vjen
Suspension Knocking & Clunking Noises
Kalon mbi një gungë të vogël ose mbi një kapak pusi dhe dëgjon një trokitje nga përpara — si diçka e lirshme që godet. Në asfalt të mirë nuk dëgjohet asgjë. Kjo është ankesa numër një që na vjen për suspensionin, dhe lajmi i mirë është që në shumicën e rasteve shkaku është një pjesë e vogël dhe e lirë. Lajmi tjetër është që shpesh ndërrohen pjesë të gabuara, sepse zhurma nuk dëgjohet mirë para se të ngrihet vetura.
A ËSHTË URGJENTE?
Shumica e trokitjeve janë të bezdisshme, jo të rrezikshme. Por dy prej tyre janë: një sferë e konsumuar rëndë mund të dalë nga vendi dhe rrota të kthehet brenda, dhe një lidhëse e timonit me lojë të madhe e humb drejtimin. Nëse bashkë me trokitjen ndien lojë në timon, ose nëse vetura tërhiqet dhe zhurma ndryshon kur kthen, mos e shty.
SHKAQET E MUNDSHME
Zhurma e thotë vetë ku është — nëse e dëgjon si duhet
1. Lidhëset e stabilizatorit — shkaku më i shpeshtë
Janë dy shufra të vogla që e lidhin stabilizatorin me suspensionin. Kanë kokë sferike brenda dhe konsumohen më shpejt se çdo pjesë tjetër. Zhurma tipike: trokitje e thatë, si dy metale që përplasen, mbi gunga të vogla dhe në shpejtësi të vogël — përmbi kapak pusi, mbi buzë trotuari, në rrugë të gropëzuar. Në asfalt të lëmuar heshtin. Kushtojnë pak dhe zgjidhin shumicën e ankesave.
2. Kushineti dhe jastëku i mbajtëses së sipërme
Zhurma vjen nga lart, afër xhamit të përparmë, dhe dëgjohet më së shumti kur kthen timonin ngadalë — në parkim ose kur del nga vendi. Ndonjëherë ndihet edhe si kërcitje në timon. Ndërrohet bashkë me amortizerin, sepse për ta arritur hapet i njëjti montim.
3. Bushat e krahëve
Krahu i suspensionit mbahet me jastëkë gome. Kur guma çahet ose shkëputet nga brenda, krahu lëviz. Zhurma tipike: trokitje e shurdhët kur frenon ose kur nis nga vendi, dhe ndjesi që përparja “luhatet” në frenim. Te disa modele ndërrohet vetëm busha, te të tjerët krejt krahu.
4. Sferat
Lidhin krahun me mbajtësen e rrotës. Kur konsumohen japin trokitje në gunga dhe shpesh një kërcitje kur kthen timonin ngadalë me veturën në lëvizje. Kjo është pjesa që nuk pret, sepse dështimi i plotë është i rrezikshëm.
5. Lidhëset dhe koka e timonit
Japin trokitje të lehtë dhe lojë në timon. Ndihet më shumë në rrugë të pabarabartë ku vetura kërkon korrigjime të vogla vazhdimisht.
6. Vetë amortizeri i mbaruar
Kur brenda ka mbaruar vaji ose kur ndalësi prej gome është shkatërruar, amortizeri godet në fund të lëvizjes. Zhurma është më e thellë dhe vjen në gunga më të mëdha, jo në ato të voglat.
7. Dhe shkaku që e ndërron gjithmonë dikush gabimisht: mbrojtësja e auspuhit
Fleta e hollë metalike mbi auspuh ndryshket, shkëputet dhe kërcen mbi gypin. Zhurma dëgjohet pikërisht si trokitje suspensioni, sidomos mbi gunga. Kontrollohet e para sepse është falas për t’u parë dhe shpesh rregullohet me një shtrëngim.
- Dëgjim me veturën në urë dhe lëvizje e secilës pjesë me levë
- Kontroll i lidhëseve të stabilizatorit dhe i bushave të tij
- Kontroll i sferave, lidhëseve dhe kokës së timonit për lojë
- Kontroll i bushave të krahëve dhe i mbajtëseve të sipërme
- Kontroll i mbrojtëses së auspuhit dhe i pjesëve të lirshme
- Provë rrugore mbi të njëjtin lloj rruge ku dëgjohet zhurma
Si ta përshkruash zhurmën që të ndihmosh vërtet
Tri gjëra e ngushtojnë kërkimin menjëherë: a dëgjohet vetëm në gunga të vogla apo edhe në të mëdha, a ndryshon kur kthen timonin, dhe a lidhet me frenimin ose nisjen nga vendi. Nëse e di përgjigjen e këtyre të treve, gjysma e punës është bërë para se vetura të ngrihet.
Pse ndërrimi me hamendje del i shtrenjtë
Lidhëset e stabilizatorit, sferat dhe bushat e japin zhurmën në rrethana të ngjashme. Nëse ndërrohen të gjitha njëherësh, paguhen pjesë që kishin ende vite punë. Nëse ndërrohet vetëm e para që i vjen ndërmend dikujt, zhurma mbetet dhe puna paguhet dy herë. Prandaj kontrollohen me levë, një nga një, me veturën të ngritur.
Rrugët tona i hanë këto pjesë më shpejt
Gropat, buzët e larta dhe rrugët e pashtruara rreth Ferizajt e Kaçanikut i lodhin lidhëset dhe bushat shumë më shpejt se sa parashikon prodhuesi. Nuk është defekt i veturës; është kushti i rrugës. Prandaj një veturë e importuar që ishte e heshtur në Gjermani fillon të trokasë pas disa muajsh këtu.
Pas ndërrimit
Nëse hapen krahët ose lidhëset e timonit, këndet e rrotave ndryshojnë dhe duhet bërë gjeometria. Ne nuk e bëjmë gjeometrinë në punëtorinë tonë, por ta themi qartë kur puna e kërkon, që gomat e tua të mos konsumohen nga një buzë.
PYETJE TË SHPESHTA
Trokitje vetëm në gunga të vogla, e thatë. Çka është? Në shumicën e rasteve lidhëset e stabilizatorit. Është edhe ndër pjesët më të lira.
Dëgjoj trokitje kur kthej timonin në parkim. Çka është? Zakonisht kushineti i mbajtëses së sipërme të amortizerit, ose një sferë e konsumuar.
Trokitje kur frenoj ose kur nisem. Çka është? Më shpesh bushat e krahëve të suspensionit. Krahu lëviz para se ta marrë ngarkesën.
A është e rrezikshme të vozis kështu? Lidhëset e stabilizatorit dhe bushat nuk janë rrezik i menjëhershëm. Sferat dhe lidhëset e timonit janë. Prandaj kontrollohet cila pjesë është, jo sa e fortë është zhurma.
A duhet gjeometria pas riparimit? Po, nëse hapen krahët, sferat ose lidhëset e timonit. Ne nuk e bëjmë gjeometrinë, por ta themi kur duhet.
Ndërrova amortizerët dhe zhurma mbeti. Pse? Sepse zhurma me shumë gjasa nuk ishte nga amortizerët. Lidhëset, bushat ose mbrojtësja e auspuhit e japin të njëjtën trokitje.
A E KE KËTË PROBLEM?
Trokitjet gjenden me veturën të ngritur dhe me dorë në secilën pjesë — jo me hamendje. Sillna veturën në Sonic Garage në Ferizaj, tregona ku e dëgjon zhurmën dhe ta gjejmë pjesën e vërtetë, që të paguash vetëm atë që duhet. Punojmë edhe me klientë nga Kaçaniku, Shtimja dhe Hani i Elezit.
