SISTEMI ELEKTRIK
Bateria Shkarkohet Natën — Gjetja e Konsumit
Parasitic Battery Drain Testing
Vetura punon normal gjithë ditën. E lë të parkuar, dhe në mëngjes ose nuk ndizet fare, ose ndizet mezi. Bateria e re nuk e zgjidhi. Ky është rasti klasik i një konsumi parazitar — diçka që vazhdon të pijë rrymë pasi vetura duhet të ketë fjetur. Dhe gjendet me matje, jo me ndërrim pjesësh me radhë.
SA E NGUTSHME ËSHTË?
Nuk është rrezik sigurie, por është e shtrenjtë nëse lihet. Çdo shkarkim i thellë e vret baterinë pak nga pak — një bateri e lënë të zbrazet tri a katër herë e humb përgjithmonë një pjesë të kapacitetit. Pra sa më gjatë të presësh, aq më shumë gjasa që në fund të paguash edhe baterinë e re bashkë me riparimin.
SHKAQET E MUNDSHME
Çka është normale dhe çka nuk është
Çdo veturë moderne harxhon pak rrymë edhe e fikur — alarmi, çelësi pa kontakt, kujtesa e moduleve. Pas një kohe modulet “flenë” dhe konsumi bie. Vlera e pranuar për shumicën e veturave është mes njëzet dhe pesëdhjetë miliamper pasi vetura ka fjetur. Nëse matja tregon dyqind, treqind apo më shumë, diçka nuk po fle.
1. Pajisjet e montuara më vonë — shkaku numër një te ne
Radio pas-tregu, kamerë vozitjeje, ndjekës GPS, sistem alarmi, drita shtesë, karikues i lidhur përgjithmonë. Shumica prej tyre lidhen në një tel që ka rrymë gjithmonë, sepse ashtu është më e shpejtë për ta montuar. Pastaj ato nuk fiken kurrë. Nëse problemi filloi pasi u montua diçka, kërkimi fillon pikërisht aty.
2. Një modul që nuk fle
Moduli i radios, ai i komfortit, ai i derës ose i portbagazhit mund të mbeten zgjuar nga një sinjal i gabuar. Shenjë tipike: nëse hap derën pas disa orësh dhe radio ose ekrani ndizen menjëherë, pa vonesën e zakonshme, moduli ka qenë zgjuar.
3. Drita që mbetet e ndezur aty ku nuk e sheh
Ndërprerësi i dritës së portbagazhit, i kutisë së dorashkave ose i një dere që nuk mbyllet plotësisht. Vetura mendon se dera është e hapur dhe nuk fle kurrë. Kontrollohet e para sepse është e lirë.
4. Diodat e alternatorit
Kur njëra diodë lëshon, rryma rrjedh prapa nëpër alternator gjatë natës. Ky është shkaku që harrohet më shpesh, sepse askush nuk e dyshon alternatorin kur vetura mbush normalisht gjatë ditës.
5. Bateria thjesht e mbaruar
Një bateri e vjetër e mban tensionin mirë kur është e qetë, por bie menjëherë sapo i kërkohet rrymë. Prandaj bateria testohet nën ngarkesë, jo vetëm me matje tensioni.
6. Vozitje vetëm e shkurtër
Nuk është defekt, por shpjegon shumë raste. Ndezja e harxhon një sasi të madhe rryme, dhe nëse vozitja zgjat pesë minuta, alternatori nuk arrin ta kthejë. Pas disa javësh vetura nuk ndizet — pa asnjë pjesë të prishur.
- Matje e konsumit pasi vetura ka fjetur, jo menjëherë pas mbylljes
- Matje me pincë amperike që lidhja e baterisë të mos prishet
- Ndarje e qarqeve me siguresa për ta ngushtuar burimin
- Kontroll i pajisjeve të montuara pas blerjes
- Test i baterisë nën ngarkesë, jo vetëm matje tensioni
- Kontroll i mbushjes nga alternatori dhe i valëzimit të diodave
Pse matja duhet bërë me durim
Gabimi më i shpeshtë është matja menjëherë pasi mbyllet vetura. Në atë çast modulet janë ende zgjuar dhe konsumi është normalisht i lartë — kjo nuk tregon asgjë. Disa vetura flenë për pesë minuta, të tjerat për dyzet e pesë. Matja e vërtetë fillon pasi vetura ka fjetur, dhe kjo do kohë. Punëtoria që e mat për dy minuta dhe të thotë “s’ka konsum” nuk ka matur asgjë.
Pse nuk shkëputet pola gjatë matjes
Sapo e shkëput baterinë, modulet zgjohen përsëri dhe cikli fillon nga e para. Prandaj matja bëhet me pincë amperike rreth kabllos, pa e prishur lidhjen fare.
Si ngushtohet burimi
Pasi dihet sa është konsumi i tepërt, hiqen siguresat një nga një dhe shihet cila e ul vlerën. Ajo siguresë e tregon qarkun; pastaj brenda atij qarku kërkohet pajisja. Kjo është punë me metodë dhe me kohë, por e sigurt — dhe shumë më e lirë se ndërrimi i pjesëve me hamendje.
Kur bateria është e re por prapë mbaron
Te veturat me sistem ndal-nis, bateria e re duhet regjistruar në kompjuterin e veturës. Nëse nuk regjistrohet, sistemi vazhdon ta mbushë sipas parametrave të baterisë së vjetër dhe e re nuk mbushet kurrë plotësisht. Kjo është shpjeguar veç te faqja jonë për baterinë e re pa regjistrim.
Një provë e shpejtë që mund ta bësh vetë
Nëse vetura nuk ndizet në mëngjes por ndizet pa problem pasi e mbush baterinë, dhe kjo përsëritet çdo disa ditë — ke ose konsum parazitar ose bateri të mbaruar. Nëse nuk ndizet vetëm pas disa javësh qëndrimi, është më shumë gjendja e baterisë. Kjo dallim e kursen gjysmën e kërkimit.
PYETJE TË SHPESHTA
Sa konsum është normal kur vetura është e fikur? Zakonisht mes njëzet dhe pesëdhjetë miliamper pasi vetura ka fjetur. Vlera shumë më e lartë tregon diçka që nuk po fiket.
Ndërrova baterinë dhe prapë shkarkohet. Pse? Ose ka konsum parazitar, ose nuk po mbushet, ose te veturat me ndal-nis bateria e re nuk është regjistruar në kompjuter.
A mund ta shkaktojë radioja e montuar më vonë? Po, shumë shpesh. Pajisjet e montuara pas blerjes lidhen zakonisht në një tel me rrymë të vazhdueshme dhe nuk fiken kurrë.
Sa kohë merr gjetja e konsumit? Duhet pritur derisa vetura të flejë, pastaj hiqen siguresat me radhë. Është punë me metodë, jo matje e shpejtë.
A mund të jetë alternatori edhe pse vetura mbush mirë ditën? Po. Një diodë që lëshon e lejon rrymën të rrjedhë prapa gjatë natës, pa prishur mbushjen ditën.
Vozis vetëm distanca të shkurtra. A ka lidhje? Po. Ndezja harxhon shumë rrymë dhe pesë minuta vozitje nuk e kthejnë. Pas disa javësh vetura nuk ndizet pa pasur asnjë defekt.
A E KE KËTË PROBLEM?
Bateria që shkarkohet gjendet me matje dhe me durim, jo duke ndërruar bateri pas baterie. Sillna veturën në Sonic Garage në Ferizaj — e lëmë të flejë, e masim konsumin me pincë amperike dhe e ngushtojmë deri te qarku që e shkakton. Punojmë edhe me klientë nga Kaçaniku, Shtimja dhe Hani i Elezit.
