PROBLEME ME VETURËN
VETURA PO QET TYM TË BARDHË
White smoke from the exhaust
Tymi i bardhë nga auspuhi ka tri kuptime krejt të ndryshme, dhe njëri prej tyre është krejt normal. Gjëja e parë që duhet parë nuk është tymi — është a po harxhon ujë vetura. Kjo pyetje e ndan problemin e padëmshëm nga ai i shtrenjti.
A ËSHTË URGJENTE?
Tym i bardhë vetëm në mëngjes, që zhduket kur nxehet motori: është avull uji nga kondensimi. Normal, sidomos në dimër.
Tym i bardhë që vazhdon edhe kur motori është i nxehtë, me erë të ëmbël, dhe niveli i antifrizit po bie: ndaloni. Antifrizi po hyn në cilindra. Vazhdimi i vozitjes mund ta shndërrojë në dëm të kokës së motorit.
TRI KUPTIME
ÇKA E DALLON TYMIN E PADËMSHËM NGA AI I RREZIKSHËM
1. Avull uji — normal
Në mëngjeset e ftohta, uji i kondensuar në auspuh avullon kur motori ndizet. Tymi është i hollë, pa erë, dhe zhduket brenda disa minutash. Kjo nuk kërkon asnjë riparim.
Dallimi praktik: avulli zhduket kur nxehet motori; tymi nga antifrizi jo.
2. Antifriz që digjet — problemi i shtrenjtë
Tym i bardhë i dendur, me erë paksa të ëmbël, që vazhdon edhe pas ngrohjes. Niveli i antifrizit bie pa ndonjë rrjedhje të dukshme nën veturë.
Këtu shumica menjëherë mendojnë guarnitura e kokës. Kjo është e mundur, por te motorët 2.0 TDI ka një shkak tjetër që është më i shpeshtë dhe shumë më i lirë:
Ftohësi i EGR-së i çarë
Ftohësi i EGR-së ka antifriz që rrjedh brenda tij për t’i ftohur gazrat. Kur çahet nga brenda, antifrizi hyn direkt në kolektor dhe digjet në cilindra. Rezultati është saktësisht i njëjtë si guarnitura e kokës: tym i bardhë dhe humbje antifrizi.
Dallimi kushton mijëra euro. Guarnitura e kokës do heqjen e kokës së motorit; ftohësi i EGR-së është pjesë që ndërrohet nga jashtë. Prandaj nuk duhet pranuar diagnoza “guarnitura” pa u kontrolluar i pari ftohësi i EGR-së te motorët që e kanë.
Testi që i ndan: mostra e gazrave në sistemin e ftohjes dhe kontroll me presion. Nëse gazrat e djegies gjenden në antifriz, është koka. Nëse jo, dhe antifrizi bie, dyshimi kalon te ftohësi i EGR-së.
3. Naftë e padjegur — tym i bardhë-gri
Te motorët dizel, naftë që hyn në cilindër por nuk digjet plotësisht del si tym i bardhë-gri me erë të fortë nafte. Shkaqet:
- Nxemsat — sidomos në të ftohtë, kur cilindri nuk arrin temperaturën e ndezjes
- Diznat që nuk pulverizojnë si duhet ose pikojnë
- Kompresion i ulët — motori nuk e ngroh mjaftueshëm ajrin
- Koha e injektimit jashtë vlerës
Kjo shpesh shoqërohet me ndezje të vështirë në të ftohtë dhe dridhje në fillim.
Po tymi i zi dhe i kaltërt?
Ngjyra e tymit është informacioni i parë diagnostik:
| Ngjyra | Çka do të thotë |
|---|---|
| I bardhë, zhduket kur nxehet | Avull uji — normal |
| I bardhë, vazhdon, erë e ëmbël, bie antifrizi | Antifriz në cilindra — ftohësi i EGR-së ose guarnitura |
| I bardhë-gri, erë nafte | Naftë e padjegur — nxemsat, dizne, kompresion |
| I zi | Shumë naftë ose pak ajr — EGR, filtër ajri, dizne, turbinë |
| I kaltërt | Vaj që digjet — turbinë, unaza, guarnitura të valvulave |
- A zhduket tymi kur nxehet motori
- Niveli i antifrizit dhe kontroll me presion
- Test për gazra djegieje në sistemin e ftohjes
- Gjendja e ftohësit të EGR-së
- Matja e kompresionit
- Nxemsat dhe kthimi i naftës te diznat
Çka nuk duhet bërë
Mos pranoni diagnozën “guarnitura e kokës” pa u testuar. Testi për gazra në sistemin e ftohjes është i shpejtë dhe i lirë. Te motorët 2.0 TDI, ftohësi i EGR-së duhet përjashtuar i pari.
Mos shtoni vazhdimisht antifriz pa e gjetur ku shkon. Nëse niveli bie pa rrjedhje të dukshme, po shkon diku brenda motorit.
Mos përdorni “aditivë për guarniturë”. Ata mund ta bllokojnë radiatorin dhe ta bëjnë problemin më të shtrenjtë.
PYETJE TË SHPESHTA
Pom qet tym tbardh ne mengjes, a osht problem?
Nëse zhduket pasi nxehet motori dhe antifrizi nuk bie, është avull uji — normal.
Si e di a po harxhon antifriz?
Shënoni nivelin në enë kur motori është i ftohtë dhe kontrolloni pas disa ditësh. Rënia pa rrjedhje nën veturë është shenjë serioze.
A është gjithmonë guarnitura e kokës?
Jo. Te motorët me ftohës EGR, ai çahet mjaft shpesh dhe jep të njëjtat shenja, me kosto shumë më të vogël.
A mundem me vozit deri te servisi?
Nëse antifrizi po bie, sa më pak të jetë e mundur. Mbinxehja e shndërron problemin në dëm të kokës.
A E KE KËTË PROBLEM?
Tymi i bardhë me humbje antifrizi është ndër defektet ku diagnoza e gabuar kushton më së shumti. Sillni veturën në Sonic Garage, Ferizaj — e testojmë sistemin e ftohjes para se të flitet për heqje të kokës.
Telefon: 045 934 924 · Beteja Ilire, Muhoc, Ferizaj · E hënë–E shtunë, 08:00–20:00
Lexo edhe: Vetura nuk tërheq · Valvula EGR · Riparim motori
