PARA BLERJES
Si Njihet Vetura e Aksidentuar — Matja e Bojës
Accident Damage Detection & Paint Thickness
Boja e mirë e fsheh gjithçka që sytë mund ta shohin. Prandaj kontrolli nuk bëhet me sy, por me një aparat që e mat trashësinë e bojës në secilën pjesë, dhe me disa vende në veturë ku puna e riparimit nuk mund të fshihet kurrë plotësisht.
ÇKA KËRKOJMË VËRTET
Qëllimi nuk është të gjendet çdo gërvishtje e lyer — një krah i lyer pas një gërvishtjeje në parking nuk e bën veturën të keqe. Ajo që kërkohet është dëmtimi strukturor: traversat e përparme, traversat e dyshemesë, shtyllat, vendet e amortizerëve dhe fundi i portbagazhit. Një veturë me strukturë të tërhequr nuk sillet njësoj në aksidentin e radhës, sado mirë të duket nga jashtë.
SI KONTROLLOHET
Aparati tregon numra; vendet e duhura tregojnë historinë
1. Matja e trashësisë së bojës
Boja origjinale nga fabrika ka një trashësi mjaft të njëtrajtshme përgjatë gjithë veturës, dhe ajo trashësi ndryshon pak nga marka në markë. Ajo që ka rëndësi nuk është numri absolut, por ndryshimi mes pjesëve të veturës së njëjtë. Kur tetë pjesë tregojnë vlera të ngjashme dhe njëra tregon dyfishin ose trefishin, ajo pjesë është lyer. Vlerat shumë të larta tregojnë mastik nën bojë, pra riparim me mbushje, jo thjesht lyerje.
Matja bëhet në shumë pika për secilën pjesë, jo në një pikë — sepse riparimi shpesh është vetëm në një cep.
Kujdes: disa vetura kanë kapak motori ose krahë prej alumini, dhe disa pjesë janë plastikë. Aparati duhet t’i dallojë ato, ndryshe jep lexime që trembin pa arsye.
2. Vidat
Vidat e krahëve, të kapakut të motorit dhe të menteshave të dyerve dalin nga fabrika me bojë të pandërprerë mbi kokë. Nëse ajo bojë është e çarë ose koka ka gjurmë çelësi, ajo pjesë është çmontuar. Kjo është prova më e thjeshtë dhe më e vështirë për t’u fshehur.
3. Buzët e dyerve dhe nën guarnitura
Kur lyhet një pjesë, bojë e imët bie edhe aty ku nuk duhet — në buzët e brendshme, nën guarniturat e gomës, në kufijtë e dyshemesë së portbagazhit. Ngritja e guarniturës dhe një sy poshtë saj tregon shumë.
4. Mastiku i saldimeve
Fabrikat e vendosin mastikun e saldimeve me makinë, me një formë shumë të rregullt. Ai i vendosur me dorë gjatë riparimit duket ndryshe — më i trashë, i pabarabartë, me gjurmë gishtash ose furçe. Shihet në motor, në portbagazh dhe nën veturë.
5. Xhamat dhe ngjitëset
Xhamat kanë markë dhe kod date. Nëse tre xhama janë nga i njëjti prodhues me të njëjtin vit dhe njëri është tjetër, ai është ndërruar. Po ashtu shumë prodhues vendosin ngjitëse me numrin e shasisë në pjesët kryesore; nëse njëra mungon, ajo pjesë nuk është origjinale.
6. Hapësirat mes pjesëve
Fabrika i mban hapësirat e barabarta. Një hapësirë që ngushtohet nga njëra anë, ose një derë që ngec lehtë kur mbyllet, tregon që diçka është zhvendosur.
7. Të dhënat e aksidentit në modulin e airbag-ut
Kjo është pjesa që as boja më e mirë nuk e mbulon. Nëse airbag-ët janë hapur ndonjëherë, moduli e mban atë të regjistruar. Shpjegimi i plotë është te faqja për dritën e airbag-ut.
- Matje e trashësisë së bojës në shumë pika për secilën pjesë
- Kontroll i vidave të krahëve, kapakut dhe menteshave
- Kontroll i buzëve, i guarniturave dhe i mastikut të saldimeve
- Kontroll i markës dhe datës së xhamave
- Kontroll i hapësirave mes pjesëve dhe i mbylljes së dyerve
- Lexim i modulit të airbag-ut për të dhëna aksidenti
Lyerje nuk është e njëjtë me aksident
Kjo duhet thënë qartë, sepse shumë blerës trembën pa arsye. Një krah i lyer, një derë e lyer pas një gërvishtjeje, ose një parakolp i lyer janë gjëra normale te një veturë dhjetëvjeçare. Ajo që ndryshon vlerën dhe sigurinë është dëmtimi i strukturës — dhe struktura shihet në vende të tjera, jo në bojë.
Ku shihet struktura
Nën kapakun e motorit, te traversat gjatësore dhe te mbajtëset e amortizerëve. Në portbagazh, nën qilim, te dyshemeja dhe te vendi i rrotës rezervë. Nën veturë, te pragjet dhe te traversat. Aty riparimi shihet gjithmonë: metal i lyer ndryshe, saldime jo fabrike, rrudha të drejtuara.
Uji tregon të kaluarën
Ndryshk në cepat e dyshemesë së portbagazhit ose gjurmë uji nën qilim mund të vijnë nga një xham i vendosur keq pas një riparimi, ose nga një veturë e përmbytur. E dyta është shumë më serioze, sepse uji e prek elektronikën dhe problemet shfaqen me vite.
Pse ia vlen para blerjes, jo pas
Pas blerjes, çdo gjetje është shpenzim. Para blerjes, e njëjta gjetje është ose arsye për ta lënë veturën, ose argument për çmimin. Ky kontroll e kthen koston e vet në minutën e parë të bisedës me shitësin.
PYETJE TË SHPESHTA
A do të thotë bojë e re se vetura ka pasur aksident? Jo domosdo. Një pjesë e lyer pas një gërvishtjeje është normale. Ajo që ka rëndësi është a është prekur struktura.
Sa duhet të jetë trashësia normale e bojës? Ndryshon nga marka në markë. Ajo që tregon më shumë është ndryshimi mes pjesëve të së njëjtës veturë, jo numri vetë.
Ku shihet dëmtimi strukturor? Te traversat nën kapakun e motorit, te mbajtëset e amortizerëve, nën qilimin e portbagazhit dhe te pragjet — jo te boja.
A mund të fshihet gjithçka me një bojë të mirë? Boja po, vidat dhe mastiku i saldimeve jo. Dhe të dhënat e airbag-ut mbeten në modul.
Si e di nëse vetura ka qenë në ujë? Nga ndryshku në cepat e fshehur, gjurmët e ujit nën qilim dhe era. Elektronika e një veture të përmbytur jep probleme me vite.
A e bëni këtë kontroll para blerjes? Po, është pjesë e kontrollit para blerjes bashkë me leximin e njësive dhe provën rrugore.
A E KE KËTË PROBLEM?
Sillna veturën që po mendon ta blesh në Sonic Garage në Ferizaj para se të japësh paratë. E masim bojën pjesë për pjesë, kontrollojmë vidat, mastikun dhe strukturën, dhe ta themi ndershëm çka gjetëm — edhe kur gjetja është që vetura është e pastër. Punojmë edhe me klientë nga Kaçaniku, Shtimja dhe Hani i Elezit.
