AUSPUHI
Katalizatori i Bllokuar — Humbje Fuqie dhe Kodi P0420
Blocked Catalytic Converter Diagnosis
Katalizatori rrallë prishet vetë. Ai pothuajse gjithmonë vritet nga diçka tjetër — nga djegie e gabuar, nga vaj që digjet, nga ujë ftohjeje që kalon brenda. Prandaj ndërrimi i tij pa e gjetur atë “diçka tjetër” është mënyra më e sigurt për ta shkatërruar edhe katalizatorin e ri. Kjo është faqja ku e shpjegojmë se si dallohet një katalizator i bllokuar nga një sensor i prishur.
SHENJAT
Vetura ngjitet mirë deri në një pikë dhe pastaj nuk shkon më tutje, sikur diçka po e mbyt — sidomos në rrotullime të larta ose në ngjitje. Erë e fortë e nxehtë dhe nganjëherë ngjyrë e kuqërremtë në trupin e katalizatorit kur është errët. Nëse motori fiket pas pak minutash dhe ndizet vetëm pasi ftohet, bllokimi është i rëndë — ndalu, sepse presioni i kthyer prapa e mbinxeh edhe valvulat.
ÇKA DUHET TË DISH
Kodi P0420 nuk do të thotë "blej katalizator"
P0420 dhe kodet e ngjashme thonë vetëm një gjë: sensori pas katalizatorit po lexon pothuajse njësoj si ai para tij, pra katalizatori nuk po e bën punën e vet aq sa pritet. Kjo ka të paktën katër shkaqe të ndryshme, dhe vetëm njëri prej tyre është katalizatori.
1. Rrjedhje ajri në auspuh
Një vrimë e vogël para ose mes sensorëve fut ajër të pastër dhe i prish leximet. Zgjidhet me disa euro saldim. Kontrollohet e para, gjithmonë. Më shumë te faqja për auspuhin e shpuar.
2. Sensori i oksigjenit i ngadalësuar
Sensorët vjetrohen dhe reagojnë më ngadalë. Një sensor i plogësht pas katalizatorit e jep të njëjtin kod pa pasur asgjë katalizatori. Krahasohen kurbat e të dy sensorëve në kohë reale — kjo e ndan rastin brenda pak minutash.
3. Katalizatori i vjetruar
Me kohë sipërfaqja aktive brenda humb efektin. Kjo është vjetrim normal, pa shkak tjetër, dhe ndodh te kilometra të larta.
4. Katalizatori i vrarë nga motori
Ky është rasti që ka rëndësi më shumë.
Djegie e gabuar. Kur një cilindër nuk digjet, karburanti i padjegur shkon i plotë në katalizator dhe digjet atje. Temperatura brenda ngjitet aq shumë sa struktura qeramike shkrihet dhe mbyllet. Kjo ndodh shpejt — nganjëherë brenda një udhëtimi të vetëm me motor që dridhet. Prandaj nuk vozitet me motor që dridhet dhe me dritë që pulson.
Vaj që digjet. Vaji e mbulon sipërfaqen aktive dhe e helmon atë. Nëse motori harxhon vaj, shkaku duhet zgjidhur para se të vihet katalizator i ri — shih faqen për motorët që harxhojnë vaj.
Ujë ftohjeje. Kur guarnitura e kokës lëshon, uji kalon në auspuh dhe e shkatërron katalizatorin. Kjo është arsye tjetër pse guarnitura duhet përjashtuar.
Kur brenda dëgjohet zhurmë
Nëse kur e godet lehtë trupin e katalizatorit dëgjohet një zhurmë si gurë brenda, struktura qeramike është thyer. Copat pastaj udhëtojnë poshtë gypit dhe e bllokojnë heshtësin. Këtu nuk ka diskutim: pjesa ka mbaruar.
- Matje e presionit prapa katalizatorit, jo vlerësim me sy
- Krahasim i kurbave të sensorëve para dhe pas tij
- Kontroll për rrjedhje ajri në auspuh para matjes
- Kontroll për djegie të gabuar dhe për harxhim vaji
- Kontroll i temperaturës në hyrje dhe dalje të katalizatorit
- Gjetje e shkakut para se të propozohet pjesë e re
Matja që e zgjidh pyetjen
Presioni prapa matet në vendin e sensorit ose të një hapjeje të posaçme, me motorin në ralenti dhe pastaj nën ngarkesë. Një katalizator i lirë e mban presionin të ulët; një i bllokuar e ngre atë ndjeshëm sapo rriten rrotullimet. Kjo është matje e drejtpërdrejtë dhe nuk lë vend për interpretim.
Provë ndihmëse: matja e temperaturës në hyrje dhe dalje. Një katalizator që punon e ngroh gazin që del; nëse dalja është më e ftohtë se hyrja, ai nuk po punon fare.
Heqja e katalizatorit nuk është zgjidhje
E dëgjon shpesh si zgjidhje të lirë. Por vetura mbetet me dritën e ndezur ose kërkon ndërhyrje në program, e rrëzon kontrollin teknik dhe në shitje e ul vlerën. Ne nuk e bëjmë këtë, dhe arsyeja nuk është vetëm ligjore — është që problemi që e vrau katalizatorin mbetet i pazgjidhur.
Dizelat kanë pjesën e tyre
Te dizelat, pjesa që zihet më shpesh nuk është katalizatori por filtri i grimcave. Shenjat janë të ngjashme — humbje fuqie, modalitet emergjence — por shkaqet dhe zgjidhja janë të tjera. Shih faqen për filtrin e grimcave të mbushur.
Pse ka kuptim të veprohet shpejt
Kur katalizatori bllokohet, gazrat nuk dalin dot dhe presioni kthehet prapa në motor. Valvulat dhe kolektori nxehen më shumë, dhe një problem i auspuhit mund të kthehet në problem të motorit. Kjo është arsyeja pse humbja e fuqisë nuk duhet shtyrë.
PYETJE TË SHPESHTA
Kam kodin P0420. A duhet katalizator i ri? Jo domosdo. I njëjti kod e jep një rrjedhje ajri në auspuh ose një sensor i ngadalësuar. Këto kontrollohen para se të blihet pjesë.
Si matet nëse katalizatori është i bllokuar? Me matje të presionit prapa tij, në ralenti dhe nën ngarkesë, dhe me krahasim të temperaturës në hyrje e dalje.
Pse më u prish katalizatori? Rrallë vetë. Më shpesh nga djegie e gabuar, nga vaj që digjet ose nga ujë ftohjeje. Shkaku duhet gjetur, ndryshe i riu prishet po ashtu.
Dëgjoj si gurë brenda kur e godas. Çka është? Struktura qeramike brenda është thyer. Copat bllokojnë gypin më poshtë dhe pjesa duhet ndërruar.
A mund ta heq katalizatorin? Ne nuk e bëjmë. Vetura e rrëzon kontrollin teknik, humb vlerë, dhe shkaku që e vrau mbetet i pazgjidhur.
Kam dizel. A është katalizatori apo filtri i grimcave? Te dizelat zihet shumë më shpesh filtri i grimcave. Shenjat ngjajnë, por matjet dhe zgjidhja janë të ndryshme.
A E KE KËTË PROBLEM?
Para se të paguash një katalizator, duhet ditur a është ai vërtet dhe çka e vrau. Sillna veturën në Sonic Garage në Ferizaj — e masim presionin prapa, i krahasojmë sensorët dhe kërkojmë shkakun në motor. Punojmë edhe me klientë nga Kaçaniku, Shtimja dhe Hani i Elezit.
